ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ; ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತ!
ಕಾರವಾರ: ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (uttara Kannada) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಲಾಶಯಗಳು ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇದು ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.Uttara kannada ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳ ಕಾಟ ಹೆಚ್ಚಳ; ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ!
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ನ ಸುಮಾರು ಶೇ.41ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (ಕೆಪಿಸಿ) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 21 ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 3,679 ಮೆಗಾವಾಟ್ಗಳಾಗಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ 1,510 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಿ ಹಾಗೂ ಶರಾವತಿ ನದಿ ಆಧಾರಿತ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಕಾಳಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯುದಾಗಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಶರಾವತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಂದು ವಿದ್ಯುದಾಗಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 6,000 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಶೇ.51ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ!

ಈ ಬಾರಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಶೇ.34ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಳಿ ನದಿಯ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಶೇ.50ರಷ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾಳಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯವಾದ ಸೂಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಒಟ್ಟು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 145.33 ಟಿಎಂಸಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸದ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 74.35 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಮಾತ್ರ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಶೇ.51ರಷ್ಟು ನೀರಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 121.46 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಬಾರಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ
ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲೋಡ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯಾಚ್ ಕೇಂದ್ರ ಯಾವ ವಿದ್ಯುದಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯಗಳು ತುಂಬಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರಬಿಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿಲ್ಲ.Uttara kannada |9 ತಿಂಗಳಿಂದ ಅನುದಾನಕ್ಕೆ ಕೊಕ್ಕೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಿಗದ ಆಹಾರ ಕಿಟ್ ಭಾಗ್ಯ!
ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ತುರ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಈಗಿನಿಂದಲೇ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಳಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯುದಾಗಾರವಾದ ನಾಗಝರಿ ಪವರ್ ಹೌಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ 8ರಿಂದ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ 3ರಿಂದ 4 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ
ಕಾರವಾರದ ಕದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದ ಗರಿಷ್ಠ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ 34.50 ಮೀಟರ್ ಆಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ 30.18 ಮೀಟರ್ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಈ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಕೈಗಾ ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು 29 ಮೀಟರ್ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನೂ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕದ್ರಾ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಸಂಕಷ್ಟದ ಆತಂಕ
ಕಾಳಿ ನದಿಯ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಹಳಿಯಾಳ, ದಾಂಡೇಲಿ ಹಾಗೂ ಜೊಯಿಡಾ ಭಾಗದ ಹಲವು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಾಳಿ ನದಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಕಾರವಾರದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಬಹುಗ್ರಾಮ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳೂ ಕಾಳಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ.
ಕದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪು ನೀರು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದತ್ತ ನುಗ್ಗುವ ಆತಂಕವಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರವಡಿ ಹಾಗೂ ಗೋಟೆಗಾಳಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಸುಮಾರು 10 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜನರಿಗೆ ಉಪ್ಪು ನೀರು ಪೂರೈಕೆಯಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.
ಇನ್ನು ಸೂಪಾ ಜಲಾಶಯದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶಗುಡಿ ಜಲಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸೂಪಾ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಗಣೇಶಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಸಾಹಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ನಾಗಝರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಿವರ
ನಾಗಝರಿ ಪವರ್ ಹೌಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಿವರ (ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ಗಳಲ್ಲಿ):
| ವರ್ಷ | ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ |
|---|---|
| 2023-24 | 4,526 |
| 2024-25 | 6,114 |
| 2025-26 | 5,474 |
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
| ವಿದ್ಯುದಾಗಾರ | ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಮೆಗಾವಾಟ್) |
|---|---|
| ನಾಗಝರಿ | 1,379.23 |
| ಕದ್ರಾ | 200.91 |
| ಕೊಡಸಳ್ಳಿ | 172.44 |
| ಸೂಪಾ | 208.63 |
| ಗೇರುಸೊಪ್ಪ | 234.82 |
ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸದಂತೆ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಈಗ ಎದುರಾಗಿದೆ.






